بررسی روایت «علی ممسوس فی ذات الله»

چکیده مقاله:

جمله مشهور 1 1 فی ذات 1 از جمله اخبار منسوب به رسول الله ^{(صلی الله علیه و آله)} است که شارحان با وجود اهتمام بسیار، به توافقی در مورد معنای آن نرسیدهاند، و شروح تفصیلی مشکل سازگاری واژه ممسوس را همزمان با لغت و سیاق 1 حل نکردهاند. نظر نکردن به چارچوب شکلگیری این جمله در کاستیهای معانی ارائه شده مؤثر بوده است. در این مقاله با 1 تحریرهای گوناگون روایت، نشان داده شده که اصل حدیث با تعابیر دیگری بوده است، و در دو فرایند نقل به معنا و تصحیف بدین شکل درآمده است. در معنای نسخه اصیلتر و متقدمتر هیچ ابهامی وجود ندارد و با سیاق گزارشهای کاملتر همخوان است. با روشن شدن معنای حدیث، نادرستی بعضی از گزارشهای متأخرتر نیز معلوم میشود. کمرنگی نگرش انتقادی، جمعی از عالمان متأخر و به ویژه اهل عرفان را بر آن داشته تا در حد توان به تأیید و توجیه غیر تاریخی بعضی از اخبار مشکوک بپردازند. تلاشهای ایشان در ارائه معنا برای «ممسوس فی ذات الله» نااستوار به نظر میرسد.

دانلود متن اصلی مقاله